Časopis Prosvjeta

Povodom desetogodišnjice smrti književnika Sime Mraovića u Knjižnici Bogdana Ogrizovića u Zagrebu održana je tribina „Kava i kolači Ivice Prtenjače“ na kojoj su učesnici – voditelj Ivica Prtenjača, upravnica biblioteke Jasna Kovačević te glumci Frano Mašković i Milivoj Beader – podsjetili na Mraovićevo djelo i sjetili se njegovog života i rada. Dok je Beader čitao pjesme iz nekoliko Siminih zbirki, Mašković je čitao ulomke iz jedinog Mraovićevog romana „Konstantin Bogobojazni“.

U prostorijama Centralne biblioteke Srba u Hrvatskoj 13. decembra održano je književno veče u čast Miloša Kordića gdje je predstavljena njegova knjiga „Bilo jednom na Baniji“ u izdanju SKD „Prosvjeta“. Govoreći o djelu Branimir Kršić istaknuo je izuzetnu važnost knjige, dok je urednik Čedomir Višnjić ocijenio da bi takve zavičajne knjige trebale biti napisane i za ostale opustjele zavičaje Srba u Hrvatskoj. Autor, Banijac s beogradskom adresom, navodi da njegovo književno ostvarenje ne pripada određenom žanru: nije monografija, nije naučna, istorijska ni publicistička knjiga, nego je sastavljena od proznih lirskih zapisa, sjećanja na ljude i podsjećanja na događaje, ali i na brojne – danas ignorirane – nekad istaknute ličnosti Banije. „Bilo jednom na Baniji“ sadrži u sebi lingvističku, geografsku, etnografsku, etnološku komponentu Srba sa Banije, zajednička je ocjena.

Povodom 60. godišnjice smrti svjetski poznatog naučnika Milutina Milankovića na groblju u Dalju, gdje je naučnik sahranjen, 12. decembra je održan pomen, a 15. decembra je u njegovoj rodnoj kući upriličen prigodan program. S obzirom na stogodišnjicu kraja Prvog svjetskog rata Aleksandar Ilinčić iz Dalja govorio je o tom periodu Milankovićevog života koji je zapisao u autobiografiji „Uspomene, doživljaji i saznanja“. Milanković je najveći dio perioda od 1914. do 1919. godine proveo u kućnom pritvoru u Budimpešti, zatim u svojoj rodnoj kući u Dalju, a bio je i logoraš u Nežideru, u Turnju kod Karlovca i u Osijeku.

21. Dani kulture Srba istočne Slavonije, Baranje i zapadnog Srema, tradicionalna višemjesečna manifestacija u organizaciji „Prosvjete“, završeni su 10. decembra svečanim programom u Hrvatskom domu u Vukovaru. Publici su se predstavili KUD „Sloga“ iz Vukovara, Vukovarsko srpsko pevačko društvo „Javor“, recitatori iz tamošnjih škola na nastavi na srpskom jeziku i pismu, recitatori vukovarske „Prosvjete“, učenici i profesori Muzičke škole iz Vukovara, Tamburaški sastav „Vučedolski zvuci“ sa vokalnim solistom Živojinom Jergićem, Muška pevačka grupa „Naši koreni“ iz Borova, „Prosvjetin““ Ansambl narodnih igara iz Vukovara kao i specijalni gosti članovi Pevačkog društva „Preobraženje“ iz Beograda. Ovogodišnja manifestacija otvorena je 20. oktobra u Kneževim Vinogradima. Slijedio je Susret pesnika koji je 26. oktobra organiziran u Osijeku, dok je 3. novembra u Ostrovu održan susret folklornih društava. Kao pretprogrami manifestacije, u Bijelom Brdu su u junu održane smotre recitatora i literaraca, u Pačetinu Međudržavni susret dramskih amatera, dok je u septembru upriličena likovna kolonija „Boja Vukovara“.

Dan Koordinacije vijeća i predstavnika nacionalnih manjina Grada Zagreba obilježen je 10. decembra u Koncertnoj dvorani Vatroslava Lisinskog. Obraćajući se prisutnima u dupke punoj dvorani, predsjednik Koordinacije Dušan Mišković podsjetio je na značenje Međunarodnog dana ljudskih prava koji je određen kao Dan zagrebačkih manjina.

– Nema uzmicanja pored svih onih koji pokušavaju preispitivati naša prava – rekao je Dušan Mišković, prvi čovjek Koordinacije, koja obuhvaća po devet vijeća i predstavnika nacionalnih manjina. U kulturno-umjetničkom programu predstavilo se osam zajednica, pri čemu je srpsku predstavila muška pjevačka grupa zagrebačkog pododbora „Prosvjete“.

Povodom Međunarodnog dana ljudskih prava, pod pokroviteljstvom Grada Splita i gradske Koordinacije vijeća i predstavnika nacionalnih manjina, 6. decembra u Multimedijalnom kulturnom centru u Splitu održana je deveta Smotra kulturnog stvaralaštva nacionalnih manjina Grada Splita i Splitsko-dalmatinske županije. Uz članove splitskog pododbora „Prosvjete“ na smotri su nastupili članovi Makedonskog kulturnog društva „Makedonija“, Zajednice Crnogoraca, Demokratske udruge Mađara Hrvatske, Novog mađarskog kulturnog centra, Ruskog kulturnog društva „Izvor“, Kulturnog društva Bošnjaka „Preporod“ i Makedonskog kulturnog centra Split.